ผศ.ชาติณรงค์ อาจารย์นิเทศฯ DPU เปิดโลก ‘เมืองแสนแพง’ ราคาที่ต้องจ่ายด้วยเวลาและความรู้สึก ในโครงสร้างที่บีบชีวิต

ผศ.ชาติณรงค์ อาจารย์นิเทศฯ DPU เปิดโลก ‘เมืองแสนแพง’ ราคาที่ต้องจ่ายด้วยเวลาและความรู้สึก ในโครงสร้างที่บีบชีวิต

26 พฤศจิกายน 2568
รัชพล ธนศุทธิสกุล

หลายเรื่องในชีวิตไม่เคยส่งเสียงดัง แต่กลับสะเทือนลึกโดยที่เราไม่ทันรู้ตัว รวมเรื่องสั้น “เมืองแสนแพง” ร่องรอยความหวังยังไม่ดับสูญ คือการหยิบความเงียบเหล่านั้นมาดูใกล้ๆ เพื่อให้เห็นรายละเอียดที่มักถูกมองข้าม และเข้าใจว่ามันสำคัญกับชีวิตมากกว่าที่คิด

ผู้ช่วยศาสตราจารย์ชาติณรงค์ วิสุตกุล อาจารย์ประจำหลักสูตรสื่อสารการแสดงดิจิทัล คณะนิเทศศาสตร์ มหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิตย์ (DPU) ได้นำประสบการณ์จริงในบริบทชีวิตเป็นรวมเรื่องสั้นเล่มล่าสุด สะท้อนภาพคนในเมืองใหญ่ที่เผชิญแรงกดทับเพิ่มขึ้นๆ ในโลกที่หมุนรัดจนไม่มีพื้นที่ให้หยุดหายใจ ราวกับต้อง “เช่าชีวิต” จ่ายด้วยเวลา ความเหนื่อยล้า และความรู้สึกที่ค่อยๆ ถูกบีบให้เล็กลงในชีวิตประจำวัน

และเป็นจังหวะชีวิตที่เร่งรีบแบบนี้เองที่ทำให้หลายเรื่องถูกปล่อยผ่านไปโดยไม่ทันได้หยุดคิดไตร่ตรอง

ไม่ใช่เพราะมันไม่สำคัญ แต่เป็นเพราะการเร่งเร้าให้ต้องก้าวตามทุกอย่างรอบตัวจนลืมที่จะ ‘หยุดถามใจตัวเอง’

ทั้งจากความเคยชินที่ค่อยๆ ก่อตัวขึ้นในผู้คน รวมถึงจากเรื่องธรรมดาที่ดูจะ “ปกติ” ทั้งที่เราไม่แน่ใจว่ามันควรจะเป็นเช่นนั้นจริงหรือไม่

‘จน’ สะเทือนฝัน

รวมเรื่องสั้นเล่มนี้มีจุดเริ่มต้นจากเรื่องสั้นย่อหน้าเดียวที่ ผศ.ชาติณรงค์ เผยแพร่ในเพจเว็บ Manager Online ระหว่างปี 2566–2567 ก่อนจะขยายเป็นเล่มเต็ม เนื้อหาหลักพูดถึงชีวิตในสังคมเมืองใหญ่ที่มีราคาสูง ทั้งในเชิงเศรษฐกิจและจิตใจอาจารย์ได้เฝ้าสังเกตความเปลี่ยนแปลงของสังคม และพบว่าโลกปัจจุบันเต็มไปด้วยความวุ่นวายและไม่สงบเหมือนก่อน แม้สมัยก่อนจะมีการแข่งขันอยู่แล้ว แต่ยังไม่มีสื่อใหม่หรืออินเทอร์เน็ตเข้ามาเร่งเร้า ข่าวสารทั้งที่อยากรู้และไม่อยากรู้ถูกประเดประดังเข้ามาอย่างรวดเร็ว จนทำให้ความอยาก “ให้พอ” กลายเป็นความรู้สึกว่า “ไม่พอ” ทั้งที่ในความเป็นจริงชีวิตอาจจะดีอยู่แล้ว

ความแพงและความเร่งรีบในชีวิตเมืองใหญ่ยังทำให้ตัวตนของ “คนหดเล็กลง” และ “เวลาถูกบีบรัดมากขึ้น” ประสบการณ์ที่พบเห็นสะท้อนว่า หลายครั้งความฝันกับความจริงของเรามักไม่ตรงกัน นำมาซึ่งคำถามที่คนจำนวนไม่น้อยเคยคิดเหมือนกันว่า “ตกลงแล้วเรามีชีวิตเพื่อความฝัน หรือว่าแค่ประคับประคองชีวิตไปวันๆ” อาจารย์ชาติณรงค์ เปิดใจ “เพราะบางคนบอกว่าชีวิตต้องเพื่อความฝัน แต่พอทำจริงก็ไม่เห็นจะได้เลย หรือว่ามันไม่ถูกเลย”

กระจกสะท้อน(วรรณ)กรรม

ชีวิตซึ่งถูกเร่งรัด ความฝันที่โตไม่ทันกับความจริง การหยุดคิดและวิเคราะห์กลายเป็นสิ่งที่ขาดหายไปในสังคมยุคดิจิทัล และในมุมมองของ ผศ.ชาติณรงค์ วรรณกรรมคือเครื่องมือสำคัญในการชะลอจังหวะชีวิต เป็นพื้นที่เดียวที่ช่วยฉุดคิด ให้ผู้คนมองเห็นปัญหาที่ซ่อนอยู่ใต้โครงสร้างสังคม และตั้งคำถามต่อตนเองอย่างจริงจัง

Q: ในสังคมที่เต็มไปด้วยสื่อเร้าใจและเร่งรีบ วรรณกรรมยังมีความจำเป็นอย่างไร?

A: วรรณกรรมยังคงมีความจำเป็นในทุกยุคทุกสมัย เพราะสิ่งที่วรรณกรรมมอบให้คือ พื้นที่ให้เราช้าลงสักครู่ เพื่อคิดทบทวน คิดวิเคราะห์ และใช้จินตนาการ คำสอนที่ลึกที่สุดในชีวิตนั้นอยู่ในวรรณกรรมอยู่แล้ว เช่น การอ่านงานของกิมย้งทำให้เราเห็น ‘วิญญูชนจอมปลอม’ งักปุกคุ้ง แบบที่มีอยู่เกลื่อนเมือง วรรณกรรมจึงยังจำเป็นเสมอ เพราะมันคือพื้นที่ให้เราช้าลง ฉุดคิด และใช้จินตนาการ แต่ในยุคข้อมูลล้นเกิน ภาพลวงตาว่ารู้เยอะกลับทำให้ไม่รู้จริง หน้าที่ของอาจารย์จึงคือการจัดระเบียบความคิด และพาผู้เรียนมองลึกลงไปอีกชั้น

Q: เมื่อความฝันกับความจริงมักสวนทางกัน เป้าหมายหลักของรวมเรื่องสั้นชุดนี้คืออะไร?

A: เป้าหมายไม่ได้ต้องการให้ผู้อ่านรู้สึกเศร้าหรือสิ้นหวัง แต่ต้องการสร้าง ความรู้สึกร่วมว่าเราไม่ได้เหนื่อยอยู่คนเดียว ทุกคนเหนื่อยเหมือนกัน และกระตุ้นให้เกิดการคิดวิเคราะห์สิ่งที่ทำอยู่นั้น ‘คุ้มค่ากับราคาที่ต้องจ่ายไปไหม’ ทั้งเวลา พลังใจ หรือความฝัน หากไม่คุ้ม, ก็อาจถึงเวลาที่ต้องตั้งคำถามกับชีวิตตัวเองอย่างจริงจัง

ความแพงที่พูดในหนังสือจึงไม่ใช่แค่สินค้าหรือค่าครองชีพ แต่คือระบบ/โครงสร้างที่ไม่เป็นธรรมกับคนส่วนใหญ่ ซึ่งทำให้คนชนชั้นกลางต้องอยู่แบบเดือนชนเดือน คนชั้นล่างไม่มีทางเลือกต้องดิ้นรน อยากให้คนอ่านเห็นต้นตอของความแพงนั้นอย่างชัดเจน ผ่านตัวละครที่เหมือนเรา ผ่านชีวิตประจำวันที่เราเจอทุกวัน สุดท้ายแล้วสิ่งที่แพงที่สุดไม่ใช่เงิน แต่คือ เวลา ความฝัน และความรู้สึกของเราที่ต้องจ่ายออกไปโดยไม่ทันรู้ตัว

Potentialigence ทางออกจาก DPU สำหรับวิกฤตวัยกลางคน

ความรู้สึกกดดันนี้ปรากฏชัดในตัวละครจากเรื่อง “วิกฤตวัยกลางคน” ซึ่งสะท้อนชีวิตของคนทำงานที่ต้องแบกรับมากยิ่งขึ้นเรื่อย จนรู้สึกว่าพลังเริ่มหมดลง ภาระต่างๆ ก็เพิ่มขึ้นตามอายุ ไม่ว่าจะเป็นค่ารักษาพยาบาล ค่าปัจจัย 4 หรือภาระหนี้ สิ่งเหล่านี้ยืนยันว่าชีวิตเมืองยิ่งอยู่ยากขึ้นทุกปี และการก้าวพ้นจากความแพงในลักษณะนี้อาจเริ่มต้นจากการหยุดคิด และทำความเข้าใจว่าเรากำลังจ่ายราคาเหล่านี้ไปเพื่ออะไร และมันส่งผลอะไรต่อคุณภาพชีวิตบ้าง

“เหมือนกับเป็นชีวิตคนที่ต้องแบก แล้วก็บางทีก็รู้สึกว่าแบกไม่ไหวแล้ว แต่มันยังไปไม่ได้ ยังต้องยืน”

อย่างไรก็ดี ในฝั่งของสถาบันการศึกษาก็เผชิญความท้าทายในการเตรียมผู้เรียนให้รับมือกับโลกที่ซับซ้อน DPU โดย ดร.ดาริกา ลัทธพิพัฒน์ อธิการบดี ได้พัฒนากรอบคิดที่ชื่อว่า Potentialigence เพื่อใช้เป็นแนวทางในการค้นหาและพัฒนาศักยภาพผู้เรียนตามความเฉพาะตัว แบ่งออกเป็นสามช่วง 1.การค้นหา 2.การพัฒนา และ 3.การปลดปล่อยศักยภาพ โดยมีศูนย์ Potentialigence Center และแบบประเมิน i-Model เพื่อช่วยให้นักศึกษาเห็นอนาคตในมิติที่ลึกขึ้น ชัดเจนขึ้นในเส้นทางเดินที่เลือกเดิน

งานเขียนที่เติบโตไปพร้อมกับผู้คนในเมือง

“ผมเป็นคนที่ชอบเขียนแนวนี้อยู่แล้ว อาจจะลำบากสักหน่อยที่จะฉีกไปในแนวอื่นๆ อย่างเช่นแนวโรแมนติก หรือซีรีส์วาย” ผศ.ชาติณรงค์ กล่าว หลังจากพาเราลัดเลาะผ่านการเดินทางของงานเขียนสะท้อนสังคมที่ทำมาต่อเนื่องหลายปี และมีหลายต่อหลายเรื่องที่เปิดโอกาสต่อยอดเป็นงานแสดงละครเวที หนังสั้น หรือใช้ประกอบการเรียนการสอน ตัวอย่าง “กฎหมายขายชาติ” ที่สะท้อนความสัมพันธ์ระหว่างนักการเมืองกับนายทุน “โลกที่เกินใจเยียวยา” แนววิทยาศาสตร์ที่ตั้งคำถามกับการใช้ทรัพยากรอย่างไม่ยั้งคิด และ “น่ากลัวที่อบอุ่น” เรื่องราวเกี่ยวกับครอบครัว

“ทำในแนวที่เราถนัด ถ้าอ่านดีๆ มันก็มีความสนุกและได้แง่คิดอยู่ แล้วเป็นตัวเรานั่นแหละดีที่สุดแล้ว” อาจารย์ชาติณรงค์ กล่าวทิ้งท้าย

สำหรับผู้ที่สนใจรวมเรื่องสั้น “เมืองแสนแพง” สามารถติดต่อได้ที่เพจเฟซบุ๊ก “Story อ่านได้เรื่อง” ซึ่งเป็นช่องทางหลักในการกระจายผลงาน