DPU นิเทศศาสตร์ จับมือกรมราชทัณฑ์ ดัน “Cook & Coff” ต้นแบบคืนคนดีสู่สังคมยั่งยืน

DPU นิเทศศาสตร์ จับมือกรมราชทัณฑ์ ดัน “Cook & Coff” ต้นแบบคืนคนดีสู่สังคมยั่งยืน

21 กุมภาพันธ์ 2569
รัชพล ธนศุทธิสกุล
  • Newsletter

มหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิตย์ (DPU) เสนอผลงานวิจัยต่อ กรมราชทัณฑ์ ต่อยอดยกระดับโครงการ “Cook & Coff” เป็นต้นแบบ (Best Practice) การฝึกวิชาชีพและพื้นที่สื่อสารร่วมของผู้ต้องขัง เพื่อเตรียมความพร้อมก่อนพ้นโทษ ขยายแนวปฏิบัติสู่เรือนจำทั่วประเทศ และสนับสนุนการคืนคนดีสู่สังคมอย่างยั่งยืน

งานวิจัยเรื่อง “มุมมองของผู้ใช้บริการ แรงจูงใจและความคาดหวังของผู้ต้องขัง ในฐานะผู้ให้บริการบนพื้นที่สื่อสารร่วมเพื่อสร้างโอกาสคืนคนดีสู่สังคม” จัดทำโดย ผศ.สุรางคนา ณ นคร และ ผศ.ดร.อดิลล่า พงษ์ยี่หล้า จากมหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิตย์ (DPU) กล่าวถึง จุดเริ่มต้นของงานวิจัยนี้เกิดขึ้นจากแรงบันดาลใจเมื่อครั้งได้นำนักศึกษาคณะนิเทศศาสตร์ มหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิตย์ เข้าศึกษาดูงาน ณ ร้านอาหาร “คุกแอนคอฟ ณ บางขวาง” จ.นนทบุรี ภาพความทุ่มเทของผู้ต้องขังที่ตั้งใจฝึกฝนวิชาชีพ เพื่อเปลี่ยนตราบาปให้เป็นโอกาสและเปลี่ยนกำแพงให้เป็นสะพาน กลายเป็นแรงผลักดันสำคัญให้เกิดการศึกษานี้

ผลสำรวจพบว่าผู้มาใช้บริการส่วนใหญ่ร้อยละ 74.50 รับรู้ว่าพื้นที่ดังกล่าวเป็นพื้นที่แห่งการให้โอกาส และร้อยละ 26.80 ระบุว่าเข้ามาใช้บริการเพื่อสนับสนุนและให้กำลังใจผู้ต้องขัง ขณะที่ผู้ใช้บริการจำนวนมากสะท้อนว่าประสบการณ์ตรงช่วยสร้างความเชื่อมั่นต่อคุณภาพการฝึกอบรม และเพิ่มโอกาสที่ผู้พ้นโทษจะได้รับการยอมรับจากสังคม ในส่วนของผู้ต้องขัง งานวิจัยพบว่ามีแรงจูงใจภายในในระดับสูง โดยต้องการพัฒนาตนเอง เปิดมุมมองใหม่ และพิสูจน์คุณค่าของตน ขณะที่คำชมเชยและแรงสนับสนุนจากลูกค้าเป็นแรงจูงใจภายนอกที่สำคัญที่สุด ส่วนความคาดหวังหลังพ้นโทษคือการได้รับการยอมรับจากสังคม และมีอาชีพที่มั่นคงเพื่อดูแลครอบครัว

ด้าน นายยุทธนา นาคเรืองศรี รองอธิบดีกรมราชทัณฑ์ ฝ่ายวิชาการ ระบุว่า ผลการศึกษาดังกล่าวถูกนำมาใช้เป็นฐานข้อมูลในการกำหนดมาตรฐานการดำเนินงานของโครงการ Cook & Coff เพื่อยกระดับเป็นแนวปฏิบัติที่เป็นเลิศสำหรับเรือนจำและทัณฑสถานทั่วประเทศ โดยเน้นการบริหารจัดการส่วนประสมการตลาดบริการ (7Ps) โดยเฉพาะด้านบุคลากร และการเตรียมความพร้อมด้านอาชีพก่อนพ้นโทษ ผ่านการฝึกวิชาชีพที่สอดคล้องกับตลาดแรงงาน รวมถึงการส่งเสริมเงินออมเพื่อเป็นทุนสำรองในการเริ่มต้นชีวิตใหม่


ขณะเดียวกัน กรมราชทัณฑ์นำผลวิจัยไปใช้ในเชิงสาธารณะด้วยการปรับปรุงกระบวนการสื่อสารและการบริการผ่านโซเชียลมีเดีย เพื่อเข้าถึงผู้ใช้บริการกลุ่มใหม่ โดยคำนึงถึงกลุ่มผู้สูงอายุและผู้มีการศึกษาสูง พร้อมให้ความสำคัญกับข้อมูลโภชนาการและมาตรฐานสุขอนามัย เพื่อสร้างความพึงพอใจและเปลี่ยนมุมมองของสาธารณชนต่อการให้โอกาสแก่ผู้ต้องขัง

งานวิจัยยังถูกนำไปใช้ทางอ้อมในฐานะกลไกสร้างคุณค่าและเยียวยาจิตใจ ผ่านกลยุทธ์การเล่าเรื่อง (Storytelling) เพื่อลดการตีตราและสร้างความศรัทธาของสังคม โดยขับเคลื่อนผ่านแคมเปญ “โอกาสเล็ก ๆ ที่เปลี่ยนชีวิต” ซึ่งช่วยเสริมความภูมิใจในตัวผู้ต้องขัง และส่งเสริมความสัมพันธ์กับครอบครัวผ่านกิจกรรมการสื่อสารที่สร้างแรงบันดาลใจ

กรมราชทัณฑ์ได้นำการสื่อสารรูปแบบ SMCR มาประยุกต์ใช้อย่างเต็มรูปแบบในพื้นที่ร้าน Cook & Coff และพื้นที่สาธิตอื่น ๆ ตั้งแต่การพัฒนาทักษะการสื่อสารของผู้ต้องขังในฐานะผู้ส่งสาร การออกแบบเนื้อหาที่สร้างความเห็นอกเห็นใจ การขยายช่องทางสื่อสารสู่คนรุ่นใหม่ผ่าน TikTok และ YouTube ไปจนถึงการส่งเสริมให้ลูกค้ามีส่วนร่วมในการให้โอกาสและส่งต่อประสบการณ์เชิงบวก โดยระบุว่าแนวทางดังกล่าวจะช่วยสนับสนุนการคืนคนสู่สังคมและลดการกระทำผิดซ้ำในระยะยาว ผ่านการใช้พื้นที่ฝึกอาชีพเป็นมากกว่าการสร้างทักษะ แต่เป็นพื้นที่สื่อสารร่วมที่เชื่อมโยงผู้ต้องขังกับสังคมภายนอกอย่างเป็นรูปธรรม