DPU จัดเสวนาพลิกตำนาน 'ธี่หยด' สู่หนังทำเงิน ถ่ายทอดผีไทยสู่โลกด้วยการเล่าเรื่องสร้างสรรค์

DPU จัดเสวนาพลิกตำนาน 'ธี่หยด' สู่หนังทำเงิน ถ่ายทอดผีไทยสู่โลกด้วยการเล่าเรื่องสร้างสรรค์

24 ตุลาคม 2567
รัชพล ธนศุทธิสกุล

คณะนิเทศศาสตร์ คณะศิลปกรรมศาสตร์ และวิทยาลัยครีเอทีฟดีไซน์ แอนด์ เอ็นเตอร์เทนเมนต์เทคโนโลยี มหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิตย์ (DPU) ร่วมจัดงานเสวนา “Creative Storytelling : From Local to Global Content” เปิดเคล็ดลับการเล่าเรื่องสร้างสรรค์ให้น้อง ๆ ม.ปลาย และ นักศึกษาเรียนรู้กระบวนการ เขียนบท การออกแบบงานสร้าง ดนตรีประกอบ

ไปจนถึงการตลาด ของการทำภาพยนตร์เรื่อง “ธี่หยด” ซึ่งเป็นภาพยนตร์สยองขวัญที่ประสบความสำเร็จอย่างสูงมาเป็นกรณีศึกษา ณ ห้องประชุมไสว สุทธิพิทักษ์ มหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิตย์ เมื่อวันที่ 24 ตุลาคม 2567 ที่ผ่านมา

โดยมี ดร.สรรัตน์ จิรบวรวิสุทธิ์ ผู้เขียนบทภาพยนตร์ “ธี่หยด” ภาค 1 และ 2 และคุณพรชา จุลินทร นักเขียนบทภาพยนตร์และอาจารย์ผู้เชี่ยวชาญทางด้านภาพยนตร์ สื่อดิจิทัล และดนตรีประกอบเป็นวิทยากรให้ความรู้

โดยภาพยนตร์ ‘ธี่หยด’ เป็นผลงานระดับตำนานที่ประสบความสำเร็จอย่างสูง โดยเฉพาะภาค 2 ที่ทำรายได้ 100 ล้านบาท ใน 32 ชั่วโมง และทำรายได้ล่าสุดถึง 650 ล้านบาทแล้วในวันนี้ จนเป็นที่กล่าวขวัญถึงในระดับนานาชาติ

โดยเฉพาะอย่างยิ่งในแง่มุมของการนำเสนอเรื่องราวผีไทย ขนบธรรมเนียมประเพณี วัฒนธรรม และความเชื่อท้องถิ่นสู่สายตาชาวโลก ตามเจตนารมณ์ของผู้เขียนบทที่จะทำ Local to Global Content

ดร.สรรัตน์ กล่าวภายในงานเสวนาว่า ความสำเร็จของภาพยนตร์เรื่องนี้ ส่วนหนึ่งมาจาก ‘การเล่าเรื่องข้ามสื่อ’ ซึ่งเริ่มต้นจากการเผยแพร่เรื่องราวในเว็บไซต์พันทิปเมื่อปี พ.ศ. 2558 ก่อนจะพัฒนาเป็นนิยายและรายการวิทยุ The Ghost Radio

กระทั่งตนได้นำมาพัฒนาโปรเจกต์ ‘ธี่หยด’ โดยใช้ระยะเวลากว่า 6 ปี และได้ร่วมงานกับช่อง 3 จนกลายเป็นภาพยนตร์ที่ประสบความสำเร็จในที่สุด

ดร.สรรัตน์ ยังกล่าวถึงแรงบันดาลใจในการสร้างสรรค์ภาพยนตร์มาจากการตั้งคำถามเกี่ยวกับผีไทย โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ผีบางตนที่หายไปจากสังคม ขณะที่บางตนยังคงฝังรากลึกอยู่ ส่วนผีที่ยังคงอยู่รอดมักจะต้องเชื่อมโยงกับความเชื่อเรื่องโรคระบาด การติดต่อทางพันธุกรรม และความกลัวในเรื่องใกล้ตัวที่ยังคงปรากฏในสังคม

นอกจากนี้ ดร.สรรัตน์ ยังอธิบายว่า ‘ธี่หยด’ ยังแตกต่างจากภาพยนตร์ผีทั่วไปที่มักใช้สูตรสำเร็จ เช่น ผีล้างแค้น หรือ ผีตามหลอกคนที่บุกรุก ในท้องเรื่องตัวละครต้องเผชิญหน้ากับผีที่ปรากฏตัวขึ้นอย่างไม่ทราบสาเหตุ

ซึ่งสะท้อนถึงความกลัวต่อโรคระบาดที่แพร่กระจายอย่างรวดเร็ว ในหนัง ‘ภาคแรก’ จึงเลือกใช้บริบททางสังคมในปี พ.ศ. 2515 ที่เกิดวิกฤตการณ์โรคมาลาเรียระบาดในจังหวัดกาญจนบุรี พร้อมกับผสมผสานการนำเสนอแบบ Folk Horror ซึ่งเป็นแนวภาพยนตร์สยองขวัญที่เน้นความกลัวในท้องถิ่น เพื่อนำเสนอมุมมองของคนนอกที่มองเข้าไปในชุมชนชนบท ซึ่งก่อให้เกิดความรู้สึกแปลกแยก น่ากลัว และนำไปสู่ความกลัวในสิ่งที่ไม่คุ้นเคย

ในขณะที่ ‘ภาคสอง’ เนื่องจากผู้ชมได้รู้จักหนังดีแล้ว จึงเลือกที่จะหยิบยกนำเรื่องราวของ “ปอบตาพวง” โดยอ้างอิงจากบันทึกในหนังสือ “วชิรญาณวิเศษ” ในสมัยรัชกาลที่ 5 และเล่นกับ Myth-Making เนื่องจากมนุษย์ใช้ตำนานเป็นแนวทางในการดำเนินชีวิตและค้นหาจิตวิญญาณ การนำตำนานมาเล่าขานใหม่จึงเป็นสิ่งสำคัญที่ช่วยเพิ่มพลังให้กับเรื่องเล่ายิ่งขึ้น

“ความกลัวเกิดจากความไม่คุ้นเคย ยกตัวอย่างเช่น ถ้าเราขับรถไปบนถนนมืด ๆ ที่เราไม่รู้จัก เราจะกลัวมากกว่าการขับรถในถนนที่มืดในเส้นทางที่เรากลับอยู่ทุกวัน เพราะเราไม่คุ้นเคย ความเป็นอื่นนั้นทำให้เราเกิดความกลัว คนกรุงเทพฯ เมื่อมองเห็นภาพความเป็นชนบท ในฐานะคนนอก ความแปลก ความผิดปกติ จึงเกิดความหลอนและถูกมองให้เป็นอื่นไปเอง” ดร.สรรัตน์ ระบุ

ความสำเร็จของภาพยนตร์ ‘ธี่หยด’ เกิดจากองค์ประกอบหลายด้าน กล่าวคือนอกเหนือไปจากบทภาพยนตร์ที่เข้มข้น การออกแบบเสียงและดนตรีประกอบที่สร้างบรรยากาศอย่างลงตัว โดยเฉพาะดนตรีประกอบในภาค 2 ที่ลดทอนความหลอนให้น้อยลง แต่เพิ่มความรู้สึกตื่นเต้นและเร้าอารมณ์ เพื่อสะท้อนถึงบริบททางสังคมที่เปลี่ยนไป คนรุ่นใหม่มีความกล้าที่จะเผชิญหน้ากับความกลัวมากขึ้น

นอกจากนี้ยังมีการนำเสนอเรื่องราวของเครื่องรางของขลังที่ไร้ความหมาย โดยตั้งคำถามต่อวาทกรรม “ไม่เชื่ออย่าลบหลู่” และแสดงให้เห็นว่าอำนาจที่แท้จริงอยู่ในปลายกระบอกปืน ก็เป็นส่วนสำคัญที่ทำให้ภาพยนตร์เรื่องนี้ประสบความสำเร็จ ซึ่งทั้งหมดนี้สะท้อนให้เห็นถึงการคิดสร้างสรรค์และการปรับตัวให้เข้ากับยุคสมัยของทีมผู้สร้าง

จากความสำเร็จของภาพยนตร์บนเวทีเสวนาจึงได้นำมาสู่การอธิบายถึง Pitch Deck โดยคุณพรชา จุลินทร นักเขียนบทภาพยนตร์และอาจารย์พิเศษของมหาวิทยาลัยรัตนบัณฑิต เพื่อเปิดโอกาสให้นักศึกษาได้เรียนรู้ทักษะที่จำเป็นต่อการทำงานในสายอาชีพด้านภาพยนตร์และสื่อสารมวลชน

โดยคุณพรชา อธิบายว่า Pitch Deck คือ ‘เครื่องมือ’ หรือ ‘สื่อที่ใช้ในการนำเสนอเพื่อขายภาพยนตร์’ โดยนำเอา Synopsis และ Treatment มาทำเป็นสไลด์เพื่อนำเสนอให้นายทุนเห็นภาพรวมของภาพยนตร์ โดย Pitch Deck ที่ดีจะต้องกระชับและน่าสนใจ แสดงให้เห็นถึงศักยภาพของภาพยนตร์ รวมถึงแนวคิด เนื้อเรื่อง และกลุ่มเป้าหมาย เพื่อโน้มน้าวให้นายทุนเห็นศักยภาพของภาพยนตร์และตัดสินใจลงทุนสร้างภาพยนตร์เรื่องนั้น

โดย Pitch Deck มีองค์ประกอบที่สำคัญ ประกอบไปด้วย Overview คือภาพรวมของเรื่องทั้งหมดโดยที่ไม่ลงรายละเอียด Big Idea คือแนวคิดตั้งต้นของเรื่อง Genre คือประเภทของภาพยนตร์ Logline คือเรื่องย่อแบบสั้นที่สุดในประโยคเดียว Synopsis คือเรื่องย่อโดยละเอียด Theme คือแก่นของเรื่องหรือคติสอนใจที่ต้องการสื่อสารเพื่อก่อให้เกิดการเปลี่ยนแปลง World Setting คือบริบทแวดล้อมที่เป็นโลกของตัวละคร ได้แก่ เวลา สถานที่ และเงื่อนไขพิเศษ และสุดท้าย Mood and Tone คืออารมณ์และบรรยากาศของเรื่อง

“การทำ Pitch Deck ในการนำเสนอผลงานต้องอาศัยทั้งความคิดสร้างสรรค์และข้อมูลที่น่าสนใจเพื่อโน้มน้าวนายทุนให้ตัดสินใจลงทุนสร้างภาพยนตร์” คุณพรชา ย้ำ

ส่วน อาจารย์คมสันต์ สุขวิญญา หัวหน้าหลักสูตรอินเทอร์แอคทีฟดิจิทัลอาร์ต วิทยาลัยครีเอทีฟดีไซน์ แอนด์ เอ็นเตอร์เทนเมนต์เทคโนโลยี (ANT) มหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิตย์ (DPU) เปิดใจว่า หลักสูตรอินเทอร์แอคทีฟดิจิทัลอาร์ต ซึ่งเป็นหลักสูตรใหม่ของวิทยาลัยครีเอทีฟดีไซน์ แอนด์ เอ็นเตอร์เทนเมนต์เทคโนโลยี มี 2 วิชาที่ตนเองเป็นผู้สอน

ซึ่งเกี่ยวข้องกับการเขียนบทและพัฒนาบุคลิกภาพ กับอีกหนึ่งวิชาคือพื้นฐานการผลิตภาพยนตร์ ทั้ง 2 อย่างนี้เป็นโมดูลเดียวกัน ดังนั้นก่อนที่นักศึกษาจะทำหนังได้จะต้องเขียนบทให้ได้ก่อน และแปลงสารจากที่เขียนบทมาเป็นสตอรี่บอร์ดหรือบทภาพ ก่อนที่นักศึกษาจะนำบทนี้ไปทำหนัง

โดยกลุ่มคณะ Creative District ของมหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิตย์ (DPU) อันประกอบด้วย คณะนิเทศศาสตร์ คณะศิลปกรรมศาสตร์ และวิทยาลัยครีเอทีฟดีไซน์ แอนด์ เอ็นเตอร์เทนเมนต์เทคโนโลยี มหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิตย์ ที่แต่ละวิชาในคณะนั้น ๆ มีความเหมือนกันและคล้ายกันอยู่บางอย่าง จึงอยากเติมความรู้ให้กับนักศึกษา จึงได้เชิญ ดร.สรรัตน์ ผู้เขียนบทภาพยนตร์ชื่อดังอย่างเรื่อง “ธี่หยด” และ คุณพรชา หรือ น้องสบาย ซึ่งเป็นอาจารย์พิเศษและพิธีกรร่วมในวันนี้ เพื่อบรรยายให้นักศึกษาทั้ง 3 คณะได้พัฒนาและมีทักษะด้านการเขียนบท ทั้งยังได้ประสบการณ์ตรงจากผู้เขียนบท

จากจุดเริ่มต้นแค่ในวิชาเรียน จนขยายมาเป็นเสวนาใหญ่มีผู้เข้าฟังทั้ง นักเรียน ม.ปลาย และ หลายคณะที่เกี่ยวข้อง เพราะผมมองว่าคนกลุ่มนี้มีอะไรที่เหมือนกันอยู่ อย่างนักศึกษาคณะนิเทศศาสตร์ก็เรียนอยู่แล้วเรื่องการเขียนบท หรืออย่างวิชาของผมเป็นเรื่องดิจิทัลอาร์ต

ซึ่งถามว่าเกี่ยวข้องอะไรกับการครีเอทีฟ หรือ Storytelling คือทุกอย่างต้องเริ่มต้นจากตรงนี้ทั้งหมด ศิลปะจะเกิดได้ก็ต่อเมื่อมีการเล่าเรื่องที่ดี หรือแม้กระทั่งคณะศิลปกรรมศาสตร์ก็มีความเป็นศิลปะในตัวเอง เมื่อเป้าหมายชัดเจน เราจึงได้ทำการประชาสัมพันธ์งานนี้ออกไป และเด็กได้ตอบรับและให้ความสนใจเป็นอย่างดี เห็นได้จากการที่นักศึกษามาฟังการบรรยายเต็มห้องประชุม อีกทั้งมีการทำกิจกรรม Workshop การเขียนบทวิจารณ์ และทำกิจกรรมกลุ่มในช่วงบ่ายวันเดียวกัน จนจบงานในครั้งนี้

ขณะที่ ดร.พันธกานต์ ทานนท์ รองคณบดีกลุ่มวิชาการสอง เสริมว่า ‘ธี่หยด’ ยังเป็นตัวอย่างที่ดีในการเชื่อมโยงผู้ที่ต้องใช้ศาสตร์ด้านการเล่าเรื่องเข้าด้วยกัน ได้แก่ นักศึกษาสาขาศิลปกรรมศาสตร์ สามารถเรียนรู้การออกแบบงานสร้าง ฉาก และคอสตูมจากภาพยนตร์ เพื่อให้ผลงานออกมาตรงตามบทภาพยนตร์ นักศึกษาสาขานิเทศศาสตร์สามารถเรียนรู้การเล่าเรื่อง การสร้างสรรค์ Content และการนำเสนอเนื้อหาในเชิงธุรกิจ

รวมถึงการผลิต Digital Content ที่ไม่ได้จำกัดอยู่แค่การรีวิวภาพยนตร์ แต่ยังรวมถึงการสร้างสรรค์ Content ในรูปแบบอื่น ๆ อาทิ การแชร์ประสบการณ์การดูหนังเพื่อให้คนดูมีส่วนร่วมกับภาพยนตร์มากขึ้น นักศึกษาด้านเกมและอนิเมะ วิทยาลัยครีเอทีฟดีไซน์ แอนด์ เอ็นเตอร์เทนเมนต์เทคโนโลยี ที่เน้นความเป็น Interactive ก็สามารถเรียนรู้การสร้าง Content ผีแบบไทยที่ผสมผสานความเป็น Global ในเกม

“วันนี้ธี่หยดมีรายได้ 650 ล้านบาทแล้ว นอกจากเป็นกระแสที่ดีที่จะนำมาเป็นกรณีศึกษา หนังยังสร้างผีไทยที่ผสมผสานความเข้าใจที่เป็น Global และยังเป็น Local to Global Content ที่ประสบความสำเร็จ โดยการนำเสนอเรื่องราวผีไทย ขนบธรรมเนียมประเพณี วัฒนธรรม และความเชื่อท้องถิ่นสู่สายตาชาวโลก หรือแม้แต่การหยิบยกแรงบันดาลใจจากต่างประเทศมาผสมผสานในการเล่าเรื่อง ทำให้นักศึกษาได้เรียนรู้ทักษะการเล่าเรื่องอย่างสร้างสรรค์ และสามารถนำไปประยุกต์ใช้กับการทำงานในสายอาชีพที่ต้องทำการสื่อสารได้ดียิ่งขึ้น”