ผู้เชี่ยวชาญ DPU แนะ 7 ท่าโยกย้ายคลายปวด “นาฏศิลป์อินเดีย” ป้องกัน “ออฟฟิศซินโดรม”

ผู้เชี่ยวชาญ DPU แนะ 7 ท่าโยกย้ายคลายปวด “นาฏศิลป์อินเดีย” ป้องกัน “ออฟฟิศซินโดรม”

05 กรกฎาคม 2567
รัชพล ธนศุทธิสกุล

เพราะความมุ่งมั่นในการทำงานและต้องการสร้างคุณภาพชีวิตให้ดีขึ้นของคนรุ่นใหม่ที่เป็น “พนักงานออฟฟิศ” ทำให้หลายต่อหลายคนจึงเริ่มมีอาการ ปวดเมื่อยตามคอ บ่า ไหล่ ลามไปถึงหลัง แขน ขา ฯลฯ หรือที่เรียกว่า “โรคออฟฟิศซินโดรม” ซึ่งส่วนมากสาเหตุเกิดจากการนั่งทำงานหน้าจอคอมพิวเตอร์เป็นเวลานาน ซึ่งนอกจากจะบั่นทอนประสิทธิภาพการทำงานและกระทบชีวิตประจำวัน หากปล่อยไว้ให้เรื้อรังอาจเกิดผลร้ายแรง ขยายผลไปจนเป็นโรคหมอนรองกระดูกทับเส้นประสาท โรคข้ออักเสบ โรคพังผืดรัดตัว ฯลฯ

มหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิตย์ (DPU) จึงได้จัดโครงการเผยแพร่ความรู้เกี่ยวกับวิธีการป้องกัน ลดการเกิดออฟฟิศซินโดรม ด้วย “นาฏศิลป์อินเดีย” ที่ช่วยบำบัด ฟื้นฟู และทำให้ผ่อนคลาย ” ผ่านโครงการ “เป็ดพรีเมียม” โดย “อาจารย์ราเมศ ลิ่มตระกูล” อาจารย์ประจำหลักสูตรการสื่อสารการแสดงดิจิทัล เจ้าของผลงานวิจัยการพัฒนาชุดกิจกรรมการใช้เทคนิคนาฏศิลป์ อินเดีย เพื่อป้องกันกลุ่มอาการออฟฟิศซินโดรม (DEVELOPMENT OF ACTIVITY SETS USING INDIAN DANCE TECHNIQUES TO PREVENT OFFICE SYNDROME) ที่ผสานความงดงามของท่ารำอินเดียกับหลักการกายภาพบำบัด ซึ่งจะช่วยให้คุณคลายปวด ฟื้นฟูร่างกาย และกลับมามีสุขภาพที่ดีนับตั้งแต่วินาทีนี้อีกครั้ง

แก้เบื่อ แก้ไขและป้องกัน

อาจารย์ราเมศ ลิ่มตระกูล อาจารย์ประจำหลักสูตรการสื่อสารการแสดงดิจิทัล คณะนิเทศศาสตร์ DPU ระบุว่า ‘ข้อดี’ ของนาฏศิลป์อินเดียผสมกายภาพบำบัด ช่วยทำให้เกิดการกายบริหารท่าใหม่ๆ ที่ไม่น่าเบื่อหน่าย เมื่อบริหารไปนานๆ แล้วไม่หยุดทำซึ่งเป็นอุปสรรคหลักที่ส่งผลให้เกิดโรคและการเรื้อรังของโรค นอกจากนี้ยังลดเวลาและความซับซ้อนของท่าต่างๆ ในการกายบริหารให้น้อยลง เพราะในแต่ละท่วงท่าการเคลื่อนไหวสามารถบริหารกล้ามทั้งเนื้อมัดเล็ก กล้ามเนื้อมัดใหญ่ และข้อต่อ ไปพร้อมๆ กันในครั้งเดียว

“การทำกายภาพบำบัดจะนับ 1-10 ในท่าเดิมซ้ำๆ ทำให้เกิดหลายคนเบื่อ เลิกทำกลางคัน และในแต่ละท่าของการกายภาพจะบริหารในเฉพาะส่วน เช่น ข้อต่อ กล้ามเนื้อมัดเล็ก หรือกล้ามเนื้อมัดใหญ่ ที่เริ่มมีอาการเจ็บหรือมีอาการตึงเป็นหลัก แต่ธรรมชาติกล้ามเนื้อมัดเล็ก กล้ามเนื้อมัดใหญ่ และข้อต่อ ในร่างกายของเราทำงานประสานกัน หากเราบริหารแค่เฉพาะจุดที่มีอาการจึงมักเกิดอาการลุกลาม เช่น ปวดกล้ามเนื้อข้อมือ ทำให้ปวดไปยังกล้ามเนื้อ ปลายแขน ต้นแขน ไหล่ และคอ”

อาจารย์ราเมศ บอกอีกว่า ความพิเศษของการเคลื่อนไหวของนาฏศิลป์อินเดีย ไม่เพียงสร้างร่างกายให้สมดุลตั้งแต่ ‘หัวจรดเท้า’ ยังมีการใช้กล้ามเนื้อดวงตา คอ บ่า ไหล่ แขน นิ้ว อก ศีรษะ ซึ่งช่วยป้องกันโรคออฟฟิศซินโดรม ซึ่งส่วนมากจะเริ่มจาก ‘อาการเมื่อยล้าบริเวณดวงตา’ กลุ่มอาการเกี่ยวกับการมองเห็น การปวดกระบอกตา ตาแห้ง แสบตา และสายตาพร่ามัว นอกเหนือจาก ‘อาการเจ็บป่วยสะสม’ ที่เป็นกลุ่มอาการที่เกี่ยวข้องกับอาการปวด และอักเสบของกล้ามเนื้อรวมถึงเส้นเอ็น บริเวณต่างๆ ที่มักจะเกิดขึ้นที่แผ่นหลัง ต้นคอ หัวไหล่ แขน ข้อมือ ข้อนิ้ว ข้อศอก ที่เป็นผลมาจากการใช้คอมพิวเตอร์ หรือการนั่งทำงานในท่าที่ไม่เหมาะสมในอิริยาบถเดิมซ้ำๆ ติดต่อกันเป็นเวลานาน

“ศาสตร์ทางด้านนาฏศิลป์ที่เราจะสนุกในการเต้น การมิกซ์ท่าทางต่างๆ เข้าด้วยกัน ส่งผลให้สภาพจิตใจหรืออารมณ์ความรู้สึกดีขึ้นได้อีกด้วย ไม่ใช่แค่ช่วยให้เราออกกายบริหารได้เป็นประจำซึ่งเป็นวิธีการที่ดีที่สุดที่จะป้องกันอาการจากออฟฟิศซินโดรม ยังบรรเทาอาการเจ็บปวดที่เกี่ยวข้องกับโรค เพราะความเครียดส่งผลให้ร่างกายหลั่งฮอร์โมนคอร์ติซอล (Cortisol) ออกมา ทำให้กล้ามเนื้อตึง ปวดเมื่อย อ่อนเพลีย ซึ่งล้วนเป็นสาเหตุของโรค”

เห็นผลใน 3 สัปดาห์

อาจารย์ราเมศ บอกว่าในปัจจุบันกลุ่มผู้ป่วยมีอายุน้อยลงเรื่อยๆ สามารถพบได้ตั้งแต่อายุ 18-60 ปี จากพฤติกรรมของคนยุคดิจิทัลที่นั่งอยู่หน้าจอคอมพิวเตอร์ รวมถึงใช้สมาร์ตโฟนทำกิจกรรมทั้งทำงานและค้นหาข้อมูล เล่นเกม ในท่าเดิมซ้ำๆ เป็นเวลานาน โดยเส้นทางการรักษาที่ดีที่สุดคือ ‘การป้องกัน’ ซึ่งสามารถทำได้ใน 5-10 นาที ครั้งละ 2 รอบ 4 ครั้งต่อวัน ทุกๆ 2 ชม. เพื่อให้กล้ามเนื้อได้ผ่อนคลาย

“เราอาจจะแบ่งเป็นตารางเวลา 4 ช่วง ในระหว่างวัน อาทิ 9.00น. 11.00น. 14.00น. และ 16.00น. หรือจังหวะที่จะเข้าห้องน้ำ กินน้ำ ยิ่งทำบ่อยยิ่งดี” อาจารย์ราเมศ เผย

“งานวิจัยเรื่องการพัฒนาชุดกิจกรรมการใช้เทคนิคนาฏศิลป์อินเดีย เพื่อป้องกันกลุ่มอาการออฟฟิศซินโดรม ใช้เวลาในการจัดกิจกรรมจำนวน 4 สัปดาห์ สัปดาห์ละ 3 ครั้ง ครั้งละ 2 รอบ รอบละ 15 นาที โดยระดับอาการปวดกล้ามเนื้อบริเวณดวงตา คอ บ่า ไหล่ แขน มือ ช่วงตัว และบริเวณขา เริ่มพบว่ามีอาการเจ็บปวดของกล้ามเนื้อในแต่ละบริเวณลดลงในสัปดาห์ที่ 3 หรือครั้ง 8 ของการจัดกิจกรรมการ”

7 กระบวนท่าประยุกต์

สำหรับท่าของนาฏศิลป์อินเดียที่ผสมกับการกายภาพของ “อาจารย์ราเมศ” บอกว่า สามารถประยุกต์ได้ทั้งกับ 5 ท่า ที่แบ่งตามสัดส่วนร่างกาย อาทิ ส่วนบน คอ บ่า ไหล่ ฯลฯ ของสำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) หรือจะสร้างขึ้นใหม่โดยอิงจากจุดบริเวณปวดยอดนิยม ได้แก่

1.ยืดแขนและไหล่

ยืดแขนข้างซ้ายไปทางฝั่งข้างขวา จากนั้นใช้แขนขวาพับขึ้นมาหาตัวเพื่อล็อกแขนข้างซ้ายไว้ เมื่อจัดวางท่าเรียบร้อยแล้วให้ดึงแขนให้ตึงเพื่อยืดเส้นบริเวณหัวไหล่ ค้างไว้ประมาณ 10-20 วินาที เมื่อครบแล้วทำซ้ำโดยสลับข้าง

2.ยืดกล้ามเนื้อต้นแขน

ยืดแขนทั้งสองข้างประสานไว้เหนือหัว จากนั้นดันแขนทั้งสองข้างไปทางด้านหลังจนกระทั่งรู้สึกตึง ค้างไว้ประมาณ 10-15 วินาที จากนั้นสลับดึงแขนกลับมายืดที่หน้าด้าน ทำซ้ำสลับกันไป

3.ยืดกล้ามเนื้อแขนและเอว

ชูมือข้างขวาขึ้นเหนือศีรษะ โดยให้แขนแนบกับใบหู จากนั้นเอนตัวไปทางด้านซ้ายจนรู้สึกตึง ๆ บริเวณเอว ค้างทิ้งไว้ 10-15 วินาที เสร็จแล้วสลับข้าง

4.ยืดกล้ามเนื้อหลังและสีข้าง

ยกแขนขวาขึ้น พับข้อศอกลงให้มือแตะบริเวณไหล่ซ้าย จากนั้นใช้มือซ้ายจับข้อศอกขวา เมื่อวางท่าได้แล้วให้ดึงข้อศอกขวาลงไปให้รู้สึกตึงโดยใช้มือซ้ายช่วยดัน ค้างไว้ 10-15 วินาที ครบแล้วให้สลับข้าง

5.ยืดกล้ามเนื้อต้นคอ

เอียงคอไปทางด้านซ้ายให้รู้สึกตึงบริเวณต้นคอ สามารถใช้มือช่วยจับบริเวณต้นคอหรือศีรษะ ค้างไว้ 10-15 นาที จากนั้นสลับข้าง

6.บริหารข้อมือ

ดันมือทั้งสองข้างเข้าหากันในท่าพนมมือ กางข้อศอกออกด้านข้างให้แขนอยู่ในแนวราบ ค้างไว้ 10-15 วินาที

7.บริหารตา

กลอกตาไปทางซ้าย สลับกับขวา มองขึ้น มองลง มองเป็นวงกลม มองเฉียงซ้ายสุดตา และมองเฉียงขวาสุดตา สุดท้ายปิดตาลงเบาๆ และ เอามือมาอังที่ตาเพื่อให้ได้รับความอุ่นจากมือ ช่วยให้เส้นเลือดและกล้ามเนื้อตาคลายตัวลง

ผู้สนใจสามารถดู คลิปสาธิตได้ที่
https://www.youtube.com/watch?v=eL37Qqi9JR8