สารเมลามีน

สาวิตรี แสงวิริยะภาพ 

          หลายคนคงสงสัยว่า สารพิษชนิดนี้คืออะไร? ทำไม จึงต้องส่งผลร้ายแรงต่อชีวิตได้  วันนี้เราจะพาท่านไปทำความรู้จักสารอันตรายนี้กันค่ะ  จะว่าไปแล้วเราคงได้ยินชื่อ “เมลามีน” มาบ้างแล้ว เช่น ชามเมลามีน  หรือจานเมลามีน นั่นก็เพราะเจ้าสารเมลามีนนี้ มีคุณสมบัติทนความร้อน จึงนิยมใช้ทำผลิตภัณฑ์พลาสติก ไม่ว่าจะเป็นภาชนะพลาสติก  ถุงพลาสติก น้ำยาดับเพลิง  น้ำยาทำความสะอาด  กาว หมึกสีเหลือง  รวมถึงในยาฆ่าแมลงด้วย

สารเมลามีน (MELAMINE) คืออะไร?
          คือ สารเคมีที่ใช้ผสมในการผลิตเม็ดพลาสติก ไม่ได้เป็นวัตถุดิบในการผลิตอาหาร ซึ่งเมื่อถูกความร้อนแล้วอาจมีสารฟอร์ดมัลดิไฮด์ ซึ่งเป็นอันตรายต่อร่างกายแพร่กระจายออกมา และเป็นสารก่อให้เกิดมะเร็งในระบบทางเดินหายใจได้

คุณสมบัติของสารเมลามีน
          เป็นเมตาโบไลท์ของไซโรมาซีน (Cyromazine) ซึ่งเป็นยาฆ่าแมลงชนิดหนึ่งเมื่อสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมและพืชได้รับเข้าไปในร่างกาย จะสามารถเปลี่ยนไปเป็นเมลามีนได้  มีไนโตรเจน 66.67%   คิดเป็นปริมาณโปรตีนได้ 416.66 %  มีลักษณะเป็นผงสีขาว  ละลายน้ำได้น้อย  เมลามีนคุณภาพดี จะนำไปทำเม็ดพลาสติกเรียกเม็ดเลซินเมลามีน ส่วนเศษที่เหลือหรือเมลามีนที่คุณภาพเลวจะนำกลับไปทำของใช้

พิษของสารเมลามีน
          ฤทธิ์ของสารเมลามีนนั้น ไม่จำเป็นต้องรับประทานเข้าไปโดยตรง  เพียงแค่สูดดมเข้าไปหรือผิวหนังสัมผัสก็ทำให้เกิดการระคายเคือง  จนส่งผลให้ผิวหนังอักเสบได้  เมื่อรับประทานเข้าไปร่างกายไม่สามารถย่อยสารเมลามีนได้ ไตไม่สามารถขับสารพิษออกมาทางปัสสาวะ เมื่อสารเมลามีนเข้าสู่ร่างกาย จะเข้าไปสะสมจนกลายเป็นนิ่วในไต  ก่อให้เกิดมะเร็งที่กระเพาะปัสสาวะ  ทำลายระบบสืบพันธุ์ และทำให้ไตวายเฉียบ พลัน  ส่วนของภาชนะที่ทำจากเมลามีนก็ต้องระวังการใช้เช่นกัน หากใช้งานกับความร้อนสูง เช่น น้ำเดือด ๆ อาหารที่ทอดใหม่ ๆ ก็อาจทำให้สารฟอร์มัลดีไฮด์ ซึ่งเป็นสารก่อมะเร็งแพร่ออกมาได้

สารเมลามีนปนเปื้อนในอาหารสัตว์ได้อย่างไร
          ในการผลิตอาหารสัตว์สำเร็จรูป บริษัทผู้ผลิตจำเป็นต้องใส่สารอาหารโปรตีนผสมลงไป เพื่อให้ผลิตภัณฑ์อาหารสัตว์นั้นมีปริมาณสารอาหารโปรตีนพอเพียง ถ้าบริษัทผู้ผลิตอาหารสำเร็จรูปต้องการลดต้นทุนการผลิต โดยนำสารอื่นปลอม ปน ในอาหารสัตว์ปริมาณโปรตีนในการผลิตอาหารสัตว์นั้น จะต่ำกว่ามาตรฐาน เนื่องจากสารเมลามีนมีปริมาณธาตุในโตรเจนสูงกว่าที่พบในสารอาหารโปรตีนอื่นถึง 4 เท่า แต่สารเมลามีนไม่ใช่สารอาหารโปรตีนจึงมีราคาถูกกว่าวัตถุดิบที่เป็นสารอาหารโปรตีนตัวจริง

สารเมลามีนปนเปื้อนในนมผงได้อย่างไร
          กรณีการปนเปื้อนสารเมลามีนในนมผงใช้เลี้ยงทารก มีลักษณะคล้าย คลึงกัน เนื่องจากนมผงเป็นอาหารที่มีปริมาณโปรตีนสูง และเป็นอาหารสำหรับทารก  นมผงสำเร็จรูปที่ใช้ทดแทนนมมารดา ถูกผลิตจากนมโคบริสุทธิ์  จะมีปริมาณโปรตีนมาตรฐานอยู่ในระดับหนึ่ง ถ้าบริษัทผู้ผลิตนมผงต้องการลดต้นทุนการผลิตโดยแอบผสมสารอื่นปลอมแปลงในนมผงเพื่อหลอกให้ผ่านการตรวจคุณภาพให้ได้ค่ามาตรฐาน เมื่อนมนั้นผ่านมาตรฐานแล้วก็จะนำไปใช้ผลิตอาหารต่าง ๆ ต่อไป

บรรณานุกรม

“ถาม-ตอบ เรื่องเมลามีน” สืบค้นเมื่อ 29 ตุลาคม 2551 จาก http://www.foodsciencetoday.
          com/melamine
เมลามีน ไม่ทนกรด ไม่ทนร้อน.  (2551, กันยายน – ตุลาคม).  โลกสีเขียว, 17, 100,
หน้า 22-23.
เยาวมาลย์  ค้าเจริญ. (2550).  “รอบรู้เรื่องเมลามีน”  สืบค้นเมื่อ 29 ตุลาคม 2551, จาก�
          http://www.Ahathai.com/images/1189580671
วรวุฒิ  เจริญศิริ.  (2551). “สารเมลามีน melamime”  สืบค้นเมื่อ 29 ตุลาคม 2551, 
จาก�
          http://www.vachiraphuket.go.th
“สารเมลามีนคืออะไร”  สืบค้นเมื่อ 29 ตุลาคม 2551, จาก http://www.tlcthai.com50

หมายเหตุ :   ผู้เขียนได้นำเสนอในวาระการแบ่งปันความรู้ของชาวศูนย์สนเทศและหอสมุด  ในการประชุมบุคลากรศูนย์สนเทศและหอสมุด ประจำเดือนตุลาคม 2551  (วันที่ 31 ตุลาคม 2551)

1,131 total views, 1 views today

1 ตอบกลับไปที่ สารเมลามีน

  1. Pingback: หน้าแรก | LAIC Blog

ปิดการแสดงความเห็น