รายงานสรุปการสัมมนาความร่วมมือระหว่างห้องสมุด ครั้งที่ 30

รายงานสรุปการสัมมนาความร่วมมือระหว่างห้องสมุด ครั้งที่ 30
เรื่อง “ความท้าทายของห้องสมุดสถาบันอุดมศึกษายุคใหม่”
วันที่ 2 – 4 ธันวาคม 2556
ณ ห้องอิมพีเรียลแกรนด์ฮอลล์  โรงแรมอิมพีเรียลแม่ปิง

 chaimai-4-6-dec-2013-1
สรุปความโดย
นางสาวิตรี  แสงวิริยภาพ
และนางไพจิตร  เกิดอยู่

            การประชุมสัมมนา ดร.ภาวิช  ทองโรจน์ ที่ปรึกษารัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ เป็น ประธานในพิธีเปิด และได้บรรยายพิเศษในหัวข้อ บทบาทของห้องสมุดมหาวิทยาลัยต่อการพัฒนาคุณภาพการศึกษาของชาติ”  สรุปได้ว่า ในการจัดอันดับการศึกษาทั่วโลกประเทศไทยจะติดอันดับเกือบสุดท้ายแถมทุกครั้ง โดยเฉพาะถ้าเป็นทางด้านวิชาการที่เน้นผลงานวิจัยที่ต้องมีการตีพิมพ์และผลงานต้องเป็นที่ยอมรับในสากล   ดังนั้นห้องสมุดจะต้องเข้ามามีบทบาทในด้านการสนับสนุนการทำวิจัย  การอำนวยความสะดวกในการทำวิจัยโดยการสร้างเครือข่ายการหาข้อมูลเพื่อสนับสนุนการวิจัย เพราะจะทำให้ผลงานวิจัยที่ออกมานั้นเป็นที่ยอมรับทั้งในประเทศและต่างประเทศ และสามารถนำไปประยุกต์ใช้ได้จริง  “ห้องสมุดยุคใหม่ต้องรวมตัวกันเป็นเครือข่ายเพื่อสนับสนุนการทำวิจัย” นอกจากการบรรยายพิเศษแล้ว ยังมีหัวข้อการบรรยายอื่นๆ ที่น่าสนใจ ดังนี้

             เทคโนโลยีสมัยใหม่กับการพัฒนาห้องสมุดโอกาส/ผลกระทบ/ปัญหา  วิทยากร ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.วิชาญ  เลิศวิภาตระกูล  ผู้อำนวยการสำนักงานบริหารเทคโนโลยีสารสนเทศเพื่อการพัฒนาการศึกษา สำนักงานคณะกรรมการอุดมศึกษา ได้บรรยายเกี่ยวกับ   การนำเทคโนโลยีมาพัฒนาห้องสมุด 3 ด้าน ได้แก่ 1) ด้านนโยบาย จะเน้นในเรื่องการพัฒนามาตรฐาน ศักยภาพ อาคาร สถานที่ การจัดการสิ่งแวดล้อม 2) ด้านภารกิจของอุดมศึกษา ที่จะต้องผลิตบัณฑิตที่มีคุณภาพ งานวิจัยจะต้องเป็นหนึ่ง มีการบริการทางวิชาการแก่สังคม และทำนุบำรุงศิลปวัฒนธรรม และ3) เทคโนโลยีสารสนเทศ และด้านการแข่งขัน  จะต้องมีการพัฒนาเครือข่าย มีระบบและแนวทางการจัดการที่ชัดเจน  มีบุคลากรที่มีความรู้ความสามารถจัดการไอทีได้  ห้องสมุดยุคใหม่จะต้องมีการนำไอทีมาบริการผู้ใช้ให้ผู้ใช้สามารถเข้าถึงได้ด้วยตนเองอย่างง่ายและรวดเร็วที่สุด

          ทิศทางการพัฒนา Green library: การพัฒนาห้องสมุดสีเขียวในมุมมองของผู้บริหารที่มีประสบการณ์  วิทยากรท่านแรกได้แก่ นายชัยกูล รัตนวิบูลย์  รองผู้อำนวยการสำนักวัฒนธรรม กีฬา และการท่องเที่ยว พูดถึงการจัดทำห้องสมุดสีเขียวในกรุงเทพมหานคร สรุปความได้ว่า การทำห้องสมุดสีเขียวของกรุงเทพมหานครให้เป็นแหล่งเรียนรู้ของชุมชน และเป็นอาคารต้นแบบในการประหยัดพลังงานและลดปัญหาสภาวะโลกร้อนอย่างยั่งยืน จึงร่วมมือกับธนาคารเอชเอสซีบี จัดตั้งห้องสมุดสีเขียวที่สวนเฉลิมพระเกียรติ 60 พรรษา สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ ถนนเคหะร่มเกล้า  โดยออกแบบการก่อสร้างตามหลักการของ LEED ซึ่งเป็นมาตรฐานการรับรองอาคารสีเขียว ที่ตรวจสอบ และให้การรับรองการออกแบบและการก่อสร้างอาคารต่างๆของสหรัฐอเมริกา โดยมุ่งเน้นการลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม ในด้านต่างๆ ได้แก่ ความยั่งยืนของพื้นที่อาคาร  ประสิทธิภาพของการใช้ทรัพยากรน้ำ การประหยัดพลังงานและการปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซต์  การใช้วัสดุและทรัพยากร  คุณภาพของสภาพแวดล้อมในอาคาร และการใช้นวัตกรรมใหม่ในการออกแบบ กรุงเทพมหานครกำลังพัฒนาห้องสมุดสีเขียวชื่อ “ห้องสมุดนวัตกรรมเพื่อการเรียนรู้” ณ สวนสราญรมย์ จะเน้นให้เป็นห้องสมุดอิเล็กทรอนิกส์แห่งแรกของกรุงเทพ ห้องสมุดสีเขียว แนวทางการให้บริการความรู้บนเส้นทางสีเขียว  โดย ดร. อารีย์ ธัญกิจจานุกิจ ผู้อำนวยการสำนักหอสมุด มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ สรุปได้ว่า การพัฒนาสำนักหอสมุด มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ให้เป็นห้องสมุดสีเขียว จะมีการกำหนดนโยบายไว้อย่างชัดเจน โดยมีการวางแผนดำเนินการอย่างต่อเนื่องโดยมุ่งเน้นการสร้างสรรค์ สภาพแวดล้อมเพื่อส่งเสริมการเรียนรู้ในเรื่องการประหยัดพลังงานและการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม  ผ่านกิจกรรมในรูปแบบต่าง ๆ ดังนี้ การดำเนินมาตรการปรับปรุงอาคาร 15 มาตรการ, จัดกิจกรรมส่งเสริมการเรียนรู้ด้านการอนุรักษ์พลังงานและสิ่งแวดล้อม, บริการจัดการและให้บริการ โดยยึดหลักการ Reduce Reuse Recycle พัฒนา Eco-Library ห้องสมุดเพื่อชีวิตและสิ่งแวดล้อม และ พัฒนาห้องสมุดในสวน ส่งเสริมการอ่านท่ามกลางธรรมชาติแบบประหยัดพลังงาน  แนวทางการพัฒนาห้องสมุดด้วยเทคโนโลยี” โดย คุณสมบูรณ์ เจตน์จิราวัฒน์ ผู้มีประสบการณ์ด้านเทคโนโลยีห้องสมุด เสนอว่าการที่จะพัฒนาห้องสมุดด้วยไอทีในปัจจุบันจะต้องนำ ไอทีมาพัฒนาทั้งหมด ครบวงจร  “ดี ใหม่ ทันสมัย” 

          การพัฒนาเทคนิคการให้บริการในห้องสมุดยุคใหม่ : User engagement, การรับมือกับผู้ใช้บริการ, การเข้าถึงผู้ใช้บริการโดยเทคโนโลยีสมัยใหม่  ดร. ชนันนา รอดสุทธิ ผู้อำนวยการสำนักหอสมุด มหาวิทยาลัยกรุงเทพ นำเสนอกรณีศึกษาของหอสมุดมหาวิทยาลัยกรุงเทพ โดยเน้นการพัฒนาการให้บริการเชิงรุก และการบริการในรูปของเทคโนโลยี เพราะนักศึกษาปัจจุบัน จะมีความเป็นตัวของตัวเองสูง และอยู่ในยุคของดิจิทัล(Generation y)  การสื่อสารจะให้รวดเร็วต้องผ่าน Social Media การจัดกิจกรรมต่างๆ ในการส่งเสริมการใช้ห้องสมุดจะมีทีมงานไปร่วมวางแผนกับทางคณะว่าต้องการอะไร ห้องสมุดจะต้องแทรกตัวเข้าไปมีส่วนร่วมทุกครั้ง  และต้องเตรียมบุคลากรให้มีความรู้ไอที สำหรับอาจารย์ฉวีวรรณ สวัสดี ผู้อำนวยการหอสมุดและคลังความรู้มหาวิทยาลัยมหิดลนำเสนอตัวอย่างบริการของห้องสมุดต่างประเทศ เช่น ฟิลลิบปินส์ มาเลเซีย อินโดนีเชีย สิงคโปร์ ส่วนใหญ่ก็จะเป็นการบริการที่นำไอทีมาใช้ และการจัดสถานที่ให้ใช้อย่างสะดวก มีสีสันและปลอดภัย ส่วน ผศ.ดร.สุเทพ ทองงาม ผู้อำนวยการสำนักบรรณสารการพัฒนา สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์ ได้พูดถึงพัฒนาการของห้องสมุดนิด้า ตั้งแต่เริ่มแรกใช้บัตรรายการ ถึงปัจจุบันใช้เทคโนโลยี และท่านสรุปทิ้งท้ายไว้ว่า ห้องสมุดยุคใหม่จะต้องเป็นห้องสมุดที่มีชีวิตชีวา สะดวก ปลอดภัย ทรัพยากรสารสนเทศจะเป็นรูปดิจิทัล มีการเข้าถึงได้โดยไม่จำกัด สถานที่ เวลามีบริการอัตโนมัติ บริการเสริม, การมีส่วนร่วมของผู้ใช้บริการมากขึ้น, เน้นห้องสมุดสีเขียว ประหยัดพลังงาน เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม, เข้าถึงได้โดยบุคคลทั่วไปรวมทั้งผู้ด้อยโอกาส, ร่วมรับผิดชอบต่อสังคม ชุมชน, และมีความร่วมมือระหว่างห้องสมุดทุกๆด้าน.

           การพัฒนาตัวบ่งชี้คุณภาพห้องสมุดสถาบันอุดมศึกษา: กรณีศึกษาข่ายงานห้องสมุดมหาวิทยาลัยส่วนภูมิภาค(PULINET) วิทยากรโดยอาจารย์เพ็ญสุวรรณ นาคะประทีป อดีตผู้อำนวยการสำนักหอสมุดมหาวิทยาลัยเชียงใหม่และอาจารย์สานพิณ วิไลรัตน์ ผู้อำนวยการสำนักหอสมุดมหาวิทยาลัยทักษิณ สรุปได้ว่าการกำหนดตัวบ่งชี้คุณภาพของกลุ่ม PULINET เป็นการกำหนดตามขั้นตอนการทำงาน โดยใช้การบวนการของ SIPOC Model มาเป็นต้นแบบ

          สุดท้ายเป็นการรายงานความก้าวหน้าของคณะทำงานกลุ่มงานต่าง ๆ  6 กลุ่มงาน และการศึกษาดูงาน สำนักหอสมุด มหาวิทยาลัยแม่โจ้

 เอกสารประกอบการสัมมนา : chiangmai-2-4-DEC-2013

ภาพประกอบการศึกษาดูงาน

 chaimai-4-6-dec-2013-9 chaimai-4-6-dec-2013-10 chaimai-4-6-dec-2013-11 chaimai-4-6-dec-2013-12 chaimai-4-6-dec-2013-13 chaimai-4-6-dec-2013-14 chaimai-4-6-dec-2013-15 chaimai-4-6-dec-2013-16

หมายเหตุ : สัมมนาความร่วมมือระหว่างห้องสมุดสถาบันอุดมศึกษา เรื่อง ความท้าทายของห้องสมุดสถาบันอุดมศึกษายุคใหม่”  วันที่ 2-4 ธันวาคม 2556  ณ  โรงแรมอิมพีเรียลแม่ปิง จ. เชียงใหม่  มีผู้เข้าร่วมสัมมนา คือ นางไพจิตร  เกิดอยู่  และนางสาวิตรี  แสงวิริยภาพ

1,596 total views, 2 views today